AI – Người bạn thông minh: Khi học sinh THCS Lữ Gia cùng khám phá cách dùng AI đúng và an toàn
AI đang ngày càng xuất hiện gần hơn trong cuộc sống và học tập của học sinh. Nhưng để AI thực sự trở thành một “người bạn thông minh”, điều quan trọng không chỉ là biết sử dụng AI, mà còn phải biết đặt câu hỏi đúng, kiểm chứng thông tin và tự mình đưa ra quyết định.
Đó cũng là tinh thần xuyên suốt chuyên đề “AI – Người bạn thông minh” được triển khai trong Buổi sinh hoạt dưới cờ tại Trường THCS Lữ Gia, với sự tham gia trực tiếp của học sinh khối 9 cùng đại diện học sinh các khối 6, 7, 8 và đông đảo học sinh tham gia trực tuyến.
45 phút khám phá AI qua câu chuyện, trò chơi và những tình huống quen thuộc
Thay vì bắt đầu bằng những khái niệm công nghệ khó hiểu, chuyên đề đưa học sinh bước vào một câu chuyện với các nhân vật Mana, Minh và cô Khoa.
Từ một tình huống quen thuộc – một bạn học sinh đang gặp deadline và tìm đến AI để được hỗ trợ – các bạn cùng theo dõi câu chuyện, đưa ra lựa chọn và khám phá một câu hỏi thú vị:
“AI làm nhanh, nhưng liệu AI có luôn làm đúng?”
Trong suốt 45 phút, học sinh không chỉ lắng nghe mà còn trực tiếp tham gia thông qua 4 vòng decision games, sử dụng hình thức giơ tay hoặc thẻ hai màu để đưa ra lựa chọn. Cách tổ chức này giúp không khí của buổi sinh hoạt trở nên sôi nổi, đồng thời biến những kiến thức về AI thành các quyết định mà học sinh có thể tự mình trải nghiệm.
Từ “AI là gì?” đến “AI có thể sai như thế nào?”
Một trong những nội dung quan trọng của chuyên đề là giúp học sinh hiểu AI bằng ngôn ngữ đơn giản.
Các bạn được làm quen với cách AI học từ dữ liệu, nhận ra các mẫu và tạo ra dự đoán hoặc phản hồi. Qua các trò chơi nhận diện hình ảnh và đoán chữ, học sinh từng bước nhận ra rằng AI có thể rất nhanh và đưa ra câu trả lời nghe rất thuyết phục – nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc câu trả lời luôn chính xác.
Đây cũng là cơ hội để học sinh làm quen với những khái niệm quan trọng như dữ liệu, prompt, AI “đoán”, AI “bịa” (ảo giác AI) và kiểm chứng thông tin.
Thông điệp được nhấn mạnh xuyên suốt chương trình là:
Nói tự tin ≠ Nói đúng.
Và khi AI đưa ra một thông tin quan trọng, học sinh cần biết đối chiếu với SGK, thầy cô hoặc các nguồn tin cậy trước khi sử dụng.
Không để AI “làm hộ” – hãy để AI hỗ trợ việc học
Một kỹ năng khác được học sinh thực hành ngay trong chương trình là cách viết prompt rõ ràng hơn.
Thay vì đưa cho AI một câu hỏi mơ hồ và chờ AI “làm hết”, học sinh được giới thiệu công thức B – Y – K để xây dựng câu lệnh hiệu quả hơn: xác định rõ việc cần AI hỗ trợ, cung cấp bối cảnh và nói rõ dạng kết quả mong muốn.
Quan trọng hơn, mục tiêu của việc sử dụng AI trong học tập không phải là giao toàn bộ bài làm cho AI.
AI có thể giúp học sinh:
Gợi ý ý tưởng;
Giải thích một nội dung chưa hiểu;
Đặt câu hỏi để ôn tập;
Hỗ trợ tìm hướng tiếp cận một vấn đề.
Nhưng người học vẫn là người suy nghĩ, lựa chọn và chịu trách nhiệm với bài làm của mình.
“Đèn xanh – Đèn đỏ”: Khi nào nên và không nên dùng AI?
Ở vòng chơi thứ tư, học sinh cùng xử lý 6 tình huống thực tế liên quan đến việc sử dụng AI an toàn.
Các tình huống xoay quanh những vấn đề rất gần với đời sống học đường: dữ liệu cá nhân, sao chép bài, nội dung giả, nội dung có thể gây tổn thương và việc ghi rõ khi có AI hỗ trợ.
Qua đó, học sinh được nhắc nhở về một nguyên tắc quan trọng: không phải điều gì AI làm được cũng có nghĩa là chúng ta nên làm.
Đặc biệt, các em được hướng dẫn không chia sẻ với AI những thông tin như tên thật, hình ảnh cá nhân, thẻ học sinh, địa chỉ hay mật khẩu.
AI gợi ý – học sinh quyết định
Có lẽ thông điệp quan trọng nhất của chuyên đề được cô đọng trong “Nguyên tắc vàng”:
DÙNG AI = LUÔN KIỂM TRA LẠI.
AI có thể là công cụ hỗ trợ đắc lực, nhưng không thay thế vai trò của người học.
Trong thiết kế chương trình, nhân vật Mana cũng được định vị là người gợi ý, còn Minh – đại diện cho học sinh – mới là người đưa ra quyết định. Cách tiếp cận này giúp học sinh hình thành tư duy human-in-the-loop ngay từ những tình huống đơn giản: AI đưa ra gợi ý, còn con người cần suy nghĩ, kiểm tra và quyết định.
Đây cũng chính là định hướng mà chương trình muốn xây dựng: không cấm học sinh sử dụng AI, mà trang bị cho các em cách sử dụng AI đúng lúc, đúng chỗ và có trách nhiệm.
Khép lại bằng 5 nguyên tắc vàng
Cuối chương trình, câu chuyện của Minh được tiếp tục trong phần tổng kết. Học sinh cùng chia sẻ điều mình học được, điều muốn tìm hiểu thêm và những điều có thể áp dụng ngay sau buổi sinh hoạt.
Thông qua hoạt động phản tư và phần đọc rap, các bạn cùng nhắc lại những nguyên tắc vàng về sử dụng AI. Đây không chỉ là phần tổng kết của một tiết sinh hoạt dưới cờ, mà còn là lời nhắc để học sinh mang những kỹ năng vừa học vào lớp học và cuộc sống hằng ngày.
Từ nhận diện AI trong đời sống, viết prompt, kiểm chứng thông tin đến bảo vệ dữ liệu cá nhân, chuyên đề “AI – Người bạn thông minh” hướng tới một mục tiêu lớn hơn: giúp học sinh hình thành những nền tảng đầu tiên để trở thành người sử dụng AI chủ động, có tư duy phản biện và có trách nhiệm.
AI có thể rất thông minh. Nhưng người quyết định cách sử dụng AI vẫn là chúng ta.
Và tại THCS Lữ Gia, hành trình tìm hiểu AI của các bạn học sinh đã bắt đầu từ một câu hỏi rất đơn giản:
“Nếu AI trả lời rất tự tin, làm sao mình biết câu trả lời đó có đúng hay không?”
Một câu hỏi nhỏ – nhưng là một kỹ năng lớn mà học sinh cần được trang bị ngay từ hôm nay.
Cùng đưa giáo dục AI đến gần hơn với học sinh và giáo viên
Nhà trường đang tìm kiếm một chương trình AI phù hợp để trang bị kiến thức và kỹ năng AI cho giáo viên và học sinh?
Hãy để chúng tôi đồng hành cùng nhà trường trên hành trình xây dựng năng lực AI một cách thiết thực, an toàn và phù hợp với môi trường giáo dục.
📩 Điền form liên hệ để tìm hiểu và đăng ký chương trình:
👉 AI for Educators – Chương trình AI dành cho giáo viên, hỗ trợ thầy cô hiểu và ứng dụng AI hiệu quả trong công việc và giáo dục.
👉 AISE – Chương trình AI dành cho học sinh, giúp các em hình thành kiến thức, kỹ năng và tư duy cần thiết để sử dụng AI đúng cách, an toàn và có trách nhiệm.
Sẵn sàng bắt đầu hành trình giáo dục AI cùng nhà trường? Hãy để lại thông tin để đội ngũ của chúng tôi liên hệ và tư vấn chương trình phù hợp.
☎️ 09.8414.8418
